spacer

Het enneagram

Het enneagram is een eeuwenoud model, dat via overlevering binnen onder andere oude soefibroederschappen, onze tijd heeft bereikt. Dit dynamisch model is te gebruiken als plattegrond om samenhangen te begrijpen op diverse levensgebieden. In onze tijd is het model de laatste decennia het meest in gebruik geraakt als psychologisch model dat de weg opent naar spirituele groei. Psychiaters en psychologen hebben het model uitgelegd en in verband gebracht met de moderne psychologie.

Als psychologisch model is het enneagram op te vatten als een plattegrond waarop in een dynamische samenhang negen verschillende karaktertypen beschreven worden. Elk van deze negen typen bevindt zich op een van de punten van een negenpuntige wiskundige sterfiguur, waarbij ze de buitencirkel raken. In de verbindingslijnen tussen de negen punten is de dynamiek tussen de typen te herkennen. Ieder mens zal zich in een van de negen typebeschrijvingen het meest herkennen, echter er is bij elke persoon sprake van samenhang en soms overlap met andere typen. Dit model helpt de opbouw van de persoonlijkheidsstructuur van de mens te herkennen en geeft inzicht in bijvoorbeeld de diepste drijfveren van het gedrag, de basisangsten, de vermijdingen en passies, de kwaliteiten en valkuilen en de groeimogelijkheden.
Wanneer iemand in zijn of haar leven vastloopt of toe is aan spirituele groei, kan het enneagram een goed gereedschap zijn om snel patronen te doorgronden. Met het enneagram kunnen de innerlijke motivatie en het eigenlijke verlangen dat ten grondslag ligt aan gedrag, eerder begrepen worden. Hierdoor kan ingezien worden dat de persoonlijkheidsstructuur zoals deze in het leven opgebouwd is, bepalend is, maar dat we een keuze hebben patronen los te laten. Hiermee openen zich nieuwe wegen. Spirituele groei kan bereikt worden door contact te maken met de diepste pijn, die bij elk van de negen typen op een andere manier doorwerkt. Deze pijn is ontstaan in de vroege jeugd, op het moment dat de mens zichzelf voor het eerst ervaart als afgescheiden van de goddelijke bron. Als reactie hierop heeft elk van de negen typen een ander afweermechanisme in werking gesteld, dat aanvoelt als een kramp in de ziel en dat de kern vormt van de karakterstructuur. Het spirituele werk bestaat erin, met open aandacht bij de pijn te blijven en te leren inzien dat we met deze kramp het verlangen naar het eenzijn met de goddelijke bron proberen te beschermen. Wanneer dit ingezien en doorvoeld wordt kan de verkramping zich langzaamaan ontspannen en heling optreden.

In het werken met gezinnen kan het enneagram toegepast worden met als doel het gedrag van jezelf en van de ander te begrijpen. Met het enneagram kan duidelijk worden waarom iemand op een bepaalde manier reageert en waarom karakters bijvoorbeeld met elkaar botsen. Wanneer openlijk besproken mag worden wat zich voordoet en de innerlijke grondslagen van het gedrag met behulp van het enneagram benoemd worden, kan groei en verandering optreden. Ook kan het erg helpen wanneer we met het doorzien van de diepere drijfveren en angsten van de ander, gedrag kunnen plaatsen en begrijpen.

Meer informatie:          www.enneagram-nederland.nl/content/enneagram.html

“All babies are born out of great pain
over and over
all born into great pain
all babies are crying
for no-one remembers God's name”
Sinéad O’Connor